Vegetarano - 13a Jarkolekto, Numero 1, Januaro ĝis Marto (1931)

Ja: XIV

Januaro/Marto 1931

Nr. 1

Oiiciala Organo
de la internacia

VEGET4RA LIGO
ESPERANTISTA
(V. L. E)

VEGETARANO

Oficiala Organo
de la

INTERNACIA
VEGETARA UNIO
(I. V.U.)

Adreso: Oscar Bŭn-emann, Hainburgo 24, Papenhuderstr. 32, II, Germanujo.

Landaj sekretarioj kaj abonprezo en nacia rnono:

irjentlno (Pes. pap. 2.—): S-ro Graciano Carcfa, Rioja 812,
Buenos Aires.

* dgujo (B 4.—): S-no Yvonne Colijn, Jan Borlĉ-str. 8. rue
Jean Borlĉ. Bruxelles-Auderghern.

Mgarujo (Levoj 50.—): S-ro Petr Mitkov, Bulevard Evlogi
Georgiev 49. Sofio.

Ccftosiovakuio (kĉ. 25.—): S-ro Emil Mai, Muhlfeldgasse 11,
Gablonz a. N.

Danujo (dkr. 3.—): F-no Margrethe Noll. Fredericiagade 6, II.,
Kopenhago-K.

Estonujo (Ekr. 3.—) F-no Helmi Dresen, postkast 6, Talino.

Francujo (ffr. 20.—): F-no Cĉcile Royer, 14 Rue des Carmes,
Parizo V. poŝtkonto Parizo 25 777.

Germanujo (Rm. 3.—): La redaktanto, poŝtkonto Hamburgo
31 883.

Hungarujo (P. 4. —): S-ro Biliari M6r, ĉe Szerderit. Telep-u. 14,
Budapeŝto VII.

Latvujo (Latoj 4.—): S-ro Julio Bejzots, Aspazia-Bulv. 9, loĝ. 3,
Rigo.

Litovujo (Lid. 8.—): S-ro Vladas Butkus, III. Gimnazija, Mai-
nmio 12, Kaŭno.

Nederlando (fl. 2.—): S-no Catharina J. Roskes-Dirksen.
Anemoonstraat 96, Hago.

Poluio (zl. 8.—): S-ro Chajm Kuŝnir, Ul. Orwida 5, \Volomin
powiat Radzyminski.

Sovjctunio (R, 1.50): U. U. Zajctv, Moskvo 66, Lefortovskij per.
7a. kv. 1,

Svedujo (skr. 3, — ): S-ro Erik Brenander. Fyrunga.

Svisujo (sfr. 3.—): S-ro Paul Enz, Nuxowerk, Rapperswil,
(St. Gallen).

Grandbritujo (ŝ. 3/ — ): S-no Margaret Blaise, ..Bonveno", Usooo <dol. 1. — ): S-ro Karl Frodinu, Sherlock Hotel. Madi-

19 Litchfield Avenue, Lo\ver Morden, Surrey, Angiujo. son, Wis.

E1 la landoj necititaj oni sendu rekte al ia redaktanto Ia egaivaloron de 4 svisaj frankoj. La kuponoj de UEA estas akceptataj
kaj estu uzataj prefere ol nacia mono. Ne pagu per poŝtrnandatoj; ĉar ili kaŭzas kurzan perdon. Anoncoj pri vegetarai

auĝeioi knstas la egalvaloron de dek svisaj frankoj.

La VEGETARA LIGO ESPERANTISTA (V. L. E.) estis fondata en la jaro 1908-a, duni ia Dresdena Universala Kongreso
de Esperanto. Gia organo, la „Vegetarano“ estis fondata en la jaro 1914-a. La kotizo por VLE kaj la abonpago por la „Vege-
tarano“ estas identaj.

La celo de VLE estas, disvastigi Esperanton inter la Vegetaranoj kaj Vegetarismon intcr la Esperantistoj. Krorne,
danke al nia internacia helpa Iingvo, ĝi volas helpi kaj antaŭenpuŝi la internacian vegetaran rnovadon kaj la solidarecon intcr
vegetaranoj dc ciuj landoj pli efike, ol tion povus fari naciaj organizoj aŭ revuoj

Fine. nia ligo volas kunigi aron da hornoi. kiuj interkonsente koniplotas kontraŭ ĉio malboua kaj kiuj subtenas iiiterne je
la Esperanta niovado la etikan nivelon de nia komuna volo.

La ĝenerala sckretario kaj kasisto de VLE estas nunc Oscar Bŭnemann, Hamburgo 24, Papenhuderstr. 32 , II., Gcr-
anujo. Landaj sekrctarioj prizorgas informojn, enkasigas kotizojn, propagandas kaj tradukas, se oportune, artikolojn el nia
organo por naciaj parenccelaj eldonaĵoj.

— " J111 -— ~ - ■ ■ » ■ ■■■ . i. ' ■ t » t c.

Stranguloj?

Homoj, kiuj praktikas vegetarisnion, estas ĝenerale
k onsiderataj stranguloj. Sed ni, la vegetaranoj kaj es-
perantistoj konsideras kiel strangulojn tiujn, kiuj ne
sekvas niajn ideojn. Cu ne estas vere strange, ke homoj
vivantaj en la dudeka jarcento kun la ekzistanta inter-
nacia ligiteco, ankoraŭ ne tizas por konversacio kaj ko-
^espondado inter diverslingvanoj unu solan internacian
neŭtralan lingvon, Esperanton? Cu ne estas strange, ke
ne ĉiu ajn, al kiu oni prezentas la ideon, entuziasme ak-
^eptas ĝin, ke ekzistas eĉ personoj, kiuj ĝin kontraŭ-
hatalas? Vere, ili estas stranguloj.

Se vi demandus en la stratveturilo vian najbaron aŭ
vian kontraŭsidanton (vi certe ne faros tion, ĉar oni ja
opinius vin strangulo), ĉu li aŭ ŝi ŝatas mortigi beston,
vi verŝajne ricevus indignitan respondon: ho, nii eĉ ne
estus kapabla mortigi muson! Se vi demandus iun ajn,
£a ŝi aŭ li ŝatas la idiotajn idojn de drinkuloj aŭ cbriajn
personojn aŭ la mizeron kreitan de alkcholpasio, oni
konsideros stranga vian demandon kaj certc respondos
per decida „ne!“. Se vi eniras kun aliaj personoj ejon,
*ies aero estas preskaŭ tranĉebla pro la tabakfurno, oni

postulos, ke ĉiuj fenestroj estu malfermataj. por elirigi
4 malbonan aeron.

Sed, se al la ricevitaj respondoj vi redirus, ke oni ĉes-
6fij viandmanĝadon, por ne mortigi, ke oni forigu abso-
jte aikoholon, por forigi samtempe ĉiun inizeron, kiun
Li kreas, ke oni ĉie malpermesu tabakfumadon, por havi

ĉiam puran aeron kaj por kreskigi utilan nutraĵon an-
stataŭ la malutila tabako, tiani ĉiu inirus pri via radikal-
eco kaj nomos vin strangulo! Car strangulo envere ne
estas persono, kiu estas stranga aŭ faras ion strangan,
sed persono. kiu rompas tradicion aŭ kutimon.

Inter hommanĝantoj oni certe rigardas kiel strangulon
iun samtribanon, kiu rifuzas manĝi homviandon. Inter
iiomoj vivintaj antaŭ kelkaj jarcentoj oni certe rigardis
kiei strangulon homon, kiu protestis kontrau brulmortigo
ai tiel-nomataj sorĉistinoj aŭ alikredantoj. Ankoraŭ an-
tau kclkaj jardekoj estis konsiderata strangulo en multaj
ŝtatoj persono, kiu kontraŭbatalis sklavecon.

'Lempoj pasas, kaj iom post iorn ŝanĝiĝas la kutimoj
kaj tradicioj. Certe ne tiuj ŝanĝas ilin, kiuj neniam estis
nornataj stranguloj. Ili sekvis kutimon kaj ne akceiis
progreson. La iom-post-ioma ŝanĝo venis kaj ĉiam venos
de tiuj personoj, kiuj estas konsiderataj stranguloj de siai
samtcmpuloj kaj tamen obstine iras sian vojon.

Estas nia tasko, influi la progreson kaj atingi, ke en la
epokoj de niaj idoj aŭ ididoj estu nomata strangulo ĉiu,
-kiu ne scias esperanton, ĉiu, kiu kapabias manĝi ka-
davrojn, trinki alkoliolon kaj fumi tabakon. Tiam por
delikatscntaj homoj eble la vivo estos pli agrabla ol nim;
sed tiam eble, eĉ espereble, niaj ididoj denove apartenos
al stranguloj, nome al tiuj personoj, kiuj trovis novajn
vojojn al novaj steloj; ĉar la evoluo ne haltas, kaj kio
hodiaŭ estas progreso, morgaŭ estos kutimo, kiu ebligos
pluan progreson.

La cirkonstancoj kaj eble ia kutimoj, kiujn eĉ ni, pro-

2

V EGETARANO

sresemuloj, ne povas reziKni, malpcrmesas al ni $ iri feis
lastai konsekvencoj; scd, se per nia influo ni jam kreas
iom ŝanĝitan vivbazon, ni cbligas al la cstontaj gcneracioi
progreson sur la vojo. Oni prave diras al ni. kc ovoj
kaj ovoproduktajoj, lakto kai laktoproduktajoj estas kon-
sekvenco de la nuna bestl)reda sistenio; ke uzo de ledo
kaj muitaj bestdevcuaj artikloi same igas nin kunkulpaj
en la reganta buĉsistemo. Jes. tio estas vera; ekzistas
eĉ vegetaranoj, kiuj ankaŭ laŭ tiuj direktoj estas pli kon-
sekvencaj ol la plimulto el ni.

Sed la praktikado de vegetarismo tia, kian ni disvast-
igas per nia ekzemplo, estas jam granda progreso cn la
direkto al la cclo. Kaj, se ni hodiaŭ ne povas fari ankoraŭ
la duan paŝon. tio ne estas motivo, por ne fari !a unuan
kaj plcj gravan.

Neniu ŝatas rilati konstante nur kun personoj. al kiuj
li aŭ ŝi ŝajnas strangulo; tial ni. la progresuloj, kreas
organizojn kaj organojn, por senti solidarecon kun sam-
ideanoj en Ia tuta mondo. Danke al esperanto la kampo
de nia agado kaj ide-interŝanĝoj ne havas limon.

Andree kaj liai kuiiuloj.

Cie oni parolas pri Andree kaj liaj kunuloj, ĉar !a tae:-
libro aperis en 11 lingvoj kaj la intercso estas tutmond.i.

Angla recenzisto diris, ke malgraŭ la trovitaj rest-
aĵoj kaj taglrbro, oni scias nenion pri !a kaŭzo de la morto
de la esploristoj. Tamen, ŝajnas al mi post zorga legado,
ke oni povas iom diveni.

Ili ne mortis pro malsato, ĉar imilte da provizo anko-
raŭ restis. Ili havis oleon, kuiralkoholon kaj alumctojn,
do ili povis havi fajron kaj varmon. Pro kio ili niortis?

Dum ili pilgrimis sur la glacio, ili ofte manĝis ursojn
kaj fokojn, ili havis patkukojn el fritita urs- kaj foksango.
Ili suferis pro diareo, malfortiga malsano. Angla pro-
fesoro Gates diras: „Ciu malgrabla, nenatura emocio
produktas venenon cn sango kaj karno. 44 Angla kurac-
isto, D-ro Beddow Bayly diras: ,.Estas bone konate.
ke viando de besto inortigita durn ĝi suferas pro teruro
estas vencniga kaj netaŭga por manĝaĵo. 44 En kamparo.
oni ne manĝas la kuniklojn mortpafitajn dum la fina
rondo de falĉmaŝino; ilia karno kaŭzas diareon. Nu, en
la taglibro de Andrĉc, li notas, ke vundita ursino tra-
mordis la langon (pĝ. 351), kaj sendube aliaj fokoj kaj
ursoj rnortis en terurita stato: do, manĝante ilin, la es-
ploristoj difektis la sanon. Malfortigitai pro tio, pene
esplorante sur Blanka Insulo, ili multe laciĝis kaj sendube
baldaŭ post la dato de lasta skribado, I7-a de oktobro,
Strindberg mortis. La aliaj entombigis lin kaj kolektis
liajn personajn posedaĵojn. Ois tiani ili ne havis tempon
por malŝarĝi ia boaton kaj sledojn nek por fari notojn.
Ili devis starigi tendon, kolckti lignon, kaj tuj post la
morto de Strindberg, ili devis streĉe labori por kolekti
ŝtonojn kaj kovri la korpon.

Lacaj, malkuraĝigitaj, Andree kai Fraenkel deziris
ripozi. Eble nc estis nokto, ĉar ili ne enrampis en la
dormsakon kiel kutitne, sed kuŝis aparte en la tendo.
Fraenkel komforte knŝis ktm kapo sur mano kiel infano
en peza dormo.

Laŭ la notlibro ili trinkis ĉampanon ĉe bivako en
teudo (pĝ. 332), kaj dum la festo de 18-a de septeinbro,
ili sin regaiis per pagotilo kun vino, suksaŭco kaj vino
(pĝ. 384). Portvino restis. Cu ne estis eble, ke ia lacaj
homoj por forigi malĝojigajn pensojn kaj varmigi sin.
trinkis ĝin antaŭ ol ili kuŝiĝis por ripozo? Lau Sir
Maurice Craig, certa specialisto: n Nenio tiom rapide

forigas senton de lacego aŭ maigajeco kiom alkoholo;
ĝi malpliigas la akrecon de funebranta doloro,“ Sed D-r
Sulzer en »Bfiko de alkoholo sur mambestan koron
(1924) diris: ,.Mi n'e trovis ian pruvon. ke alkoholo sti-
inulas aŭ plibonigas koran muskolon. Kiain mi obscrvis
ian ajn efikon, ĝi tendcncis al malpliigo de funkcia ka-
pablo. Alkoholo ne stimulas la koron kaj efektivc tcn-
dencas al dilatigo, sed ĝi definitive malfortigas la sango-
vezikojn.” Ankaŭ la raporto de la Angia Alkoholu Es-
plora Komitato (1923) konstatas: ,,MalagrabIa sento pro
malvarmo estas altvalora averto, kiu konservigas la
internan temperaturon de la korpo pcr stimulo al muskola
movado, tiel plirapidigante varmecproduktadon. Tiun
avertan senton, alkoholo malakrigas aŭ nuligas, tie'1 inai-
helpante la protekte instinktan agadon, kiun la avcrt >
devus kaŭzi. Trinki alkoholon, dum aŭ antaŭ sperto de
daŭra aŭ ekstrema malvarmcgo estas ĉiel kondamninda.
La varmiga sento, kiun ĝi kaŭzas, estas tiakondiĉe iluzio
plena de danĝero; ĉar ĝi malakrigas la avertan senton.
samtempe grave plimultigante la danĝeron. 1 *

Se do. la lacaj csploristoj por varmigi kaj koinforti sin
tuj post la enterigo de Strindberg, trinkis vinon (apud la
korpo de Andree estis taso kaj vitra botelo), la efiko sur
la malfortigitajn korojn en trc malvarma aero cstns
fatala. Ili dormtis por ĉiam. Emma L. Osmond.

Konkurso.

Dezirante pruvi sian simpation al la esperautomov-
ado, !a internacia societo por Homa Kulturo „Le Trait
d^Union* 4 (Interligilo) nialfcrinas konkurson inter menibro.i
de ĉiuj esperantaj soeietoj en la mondo.

La demando estas trimil-vorta teksto en F s p e r -
a n t o pri ,,Influo de vegetarismo al la tnorala kaj socia
progresado“.

La plej bona verko estos rekompeiicata per sumo de
25(1 francaj frankoj kaj aperos en !a revuo „Regenera-
tion“, ia organo de „Trait d*Union“.

La konkursantoj pruvu sian meinbrecon, sendante
ateston de la esperantista grupo, kies anoj ili estas, kun la
teksto antaŭ la 15-a de majo 1931 al la sidejo de la norn-
ita „Trait d # Union“: 73-bis, rue Bobillot, Parizo 13.
Francujo.

Frakcio de Socialistaj Vivrefonuuloj.

Laŭ inforrno de nia samideano Karl Nebcnzahi, Vicno
III, Ungargasse 71. Aŭstrujo, fondiĝis en Vieno ..Frakcio
de Socialistaj Vivreformuloj* 4 , al kiu apartenas interalic
ciiversfakaj bonkonataj propaganduloj kaj kiu celas unu-
flanke la socialistigon kaj sciencigon de la vivreforma
movado kaj aliflanke la vegetaranigon de Ia laboristaro.

Inter aliaj plenumotaj taskoj estas ankaŭ tiu dc starigo
dc vegetaraj manĝejoj por la (neriĉa) popolo, ia cn-
penctro en la konsumkooperativojn, en la scicncajn, kul-
turaju kaj sportajn organizojn laboristain kaj influo al la
malsamil-asekurkasoj.

En ia iaro 1931 la nova organizo intencas aranĝi kun-
venoii. laborkunsidon. varbvespcron aŭ festenon de la
gcvegetaranoj, kiuj venos al Vieno dum la Dua Laborista
Olimpiado okazonta cn julio 1931. Sed, antaŭ ol tio estas
cfektivigebla. oni devas alrnenaŭ proksinunne scii, kioni
da vegetaraj laboristsportuloj venos al Vieno dum tiu ĉi
sportfesto.

Pro tio la naciaj vegetaraj gazetoj, speciale la sportaj,

VEGETARANO

ĉ>

bonvolu represi ĉi tiun sciigon kaj instigi siajn legantojn.
por ke i!i sendu sian nornon al la suprecitita adreso, se ili
partoprenos !a olimpiadon.

Apud Buĉejo.

A. Pafomov, Serpnĥovo, Sovjetunio.

Bn la bulteno ..Vegetarano" de oktobro 1930 estas
artikolo pri vegetara farbo „Lumo u . Per tiu farbo lasta-
terupe oni kolorigis ĉambrojn de buĉistoj en buĉejo en
Serpnfiovo, Moskva gubernio. Mi estis atestanto dc te-
rtiraj finoj de kornpatindaj bestoj, precipe ĉevaloj. En
grandaj malfermitaj, tre altaj ĉambregoj, kun planko
kovrita per asfalto, ĉio estas surverŝita per sango. En
graudaj kavaĵoj de la asfalto la sango formas lagojn en
ĉiuj direktoj de la ĉumbregoj. La buĉistoj marŝadas tic,
kaj iliaĵ botegoj sin banas en malbonodora sango.

Cie la aero estas saturita per tiuj malbonodoraj vapor-
iĝoj de !a putraĵo. Kontraŭ la pordegoj de la buĉejo ĉiam
staras viktimoj: ĉevaloj. bovinoj, porkoj kun mallevitaj
kapoj, kaj al mi ŝajnis. ke i!i ploras. Se iuj el ili kontraŭ-
staras kaj ne volas eniri buĉejon, oni batas ilin pcr
bastonegoj, kaj buĉisto surmetas je la kapo de la besto
ĉifonaĵon, por ke ĝi vidu nenion. Nur ia porkoj blekegas
: aj krietas; aliaj bestoj mute eniras buĉejon; de tio far-
ĝas eĉ pli terure. kaj sopiro premas sur !a koro!

Ho, terura vido. kiam oni puŝas la ĉevalon. tiun mil-
dan beston, en tiun diablan buĉejon! Mia koro tiel batis,
ke mi timis, ke mi falos teren; ĉar mia kapo turniĝis. En
miaj okuloj. plenplenaj ie larmoj, dancis sangaj vidaĵoj;
sed la malfeiiĉa besto sen krio falas. Nur profunda el-
mro iam eliras el granda nobela brusto, kiain oni batas
er liakiio je ĝia kapo, kaj cerbo el ĝi diversflanken dis-
>eciĝas. Postc oni dchakas la kapon kaj Ia piedojn. kaj
per ŝnuregoj kaj blokoj oni levadas Ia korpon kaj tuj sen-
hatrtigas ĝin. Per akraj tranĉiloj oni tranĉas -a vcntrou.
of>r eligi el ĝi la iirteston kaj la vezikon, en kiun oni en-
sras aeron.

Ne pli ol dudek minutoj pasis de kiam vivis saĝa, Ia-
bnrema, rnilda besto. kaj post tiu tempo homo, kiun oni
ionias buĉisto, faras el ĝi teruran vidaĵon, sen kompato.
t.cii konscio, kun fiera mieno; ĉar li opmias, ke li faras
bonan laboron por la homoj. kiuj ŝatas manĝi vencnan
mtraĵon. ..Ho, kia kritno estas tio kontraŭ la racio! u
^un tiuj pensoj rni forktiris de la buĉejo, por ke mi nen-
am revidtt tiun teruregan bildon. 10. XII. 1930.

Cervo pelĉasita pli ol 62 kjlotnetrojn!

Lau sciigo dc la 20-a de decembro 1930 el Londono, ia
pruaj bestprotektatrtoj, kiuj jam de multaj jaroj klopod-
■dns, por labori eu la parlamcnto kontraŭ la kruelaj
ps vi speciale la „pelĉasoj“, estas frapitaj de hontinda

ĉKj/.aĵo.

La anoj de feŭdala ĉasklubo de Ouantock ĉaspelis
pirvon pli o! sesdek-du kilometrojn tra rnultaj vilaĝoj kaj
m du urbetoj. La ĉaso komenciĝis ĉe Ouantock kaj tren-
Hr ^ tra dek-dn kiloinetroj da kamparo al Staple. kie la
pr^ o estis pelpremata al la maro; sed ĝi sukcesis forkuri
pfevr Tiam la pelado super ĉeno de montetoj, de 15 ktn,
pirz ^ Aisholfon. Ce Spaxton la cervo kapabhs turniĝi
Ku, rompi la ĉenon de la persekutantoj. lli tarnen ree
. s ĝin prpksime je la urbeto Kingston. Tiain la besto
tegis tra la stratoj de tiu urbeto. atingis la ŝoseon a!
iton kaj estis persekutata sur.tiu ŝoseo ĝis ’a urheto

Tauiiton. La pelĉasado trairis meze la urbon; ĝismorte
lacigita, la besto atingis la vilaĝon Staplegrove.

'Fie la tragedio finiĝis. La cervo forlasis la ŝoseon,
transkurante arbetplektajon, por savi sin stir inonteto.
kie staris domoj. Fine, en sia embaraso, La cervo trans-
saltis muron kaj troviĝis en La korto de gastejo. Tra
pordo malfermita ĝi treniĝis ĝis la servotablo. Tie ĝi
svene falis.

La gastejestro tenis la beston, ĝis kiarn la kavaliroj
(!) kaj tri sinjorinoj (!) de la ĉassocieto mortigis ĝin
aritaŭ la servotablo.

Cu estas eble, ke tio okazas en nia epoko, en la plej
civilizita eŭropa lando kaj en medio, kies anoj konsideras
sin kaj. bcdatirinde estas ankoraŭ konsiderataj de multaj
la pinto de nia societo?

La brita bestprotekta societo nun okupiĝas pri lu
afero, por malebligi tiajn okazaĵojn en Ia estonteco. Sed
tiu konsolo, kiun sciigas la gazetoj, estas tute nesufiĉa; m
ne batalas nur kontraŭ la pelĉaso, sed •kontraŭ ĉia ĉasado.
Ni ne batalas kontraŭ la milito per venengasoj, sed kon-
traŭ ĉia milito.

La gazeto, el kiu vni prenis !a infornion, demandas:
„Cu tio korespondas ankoraŭ al la sportreguloj por
ĉaso?“ Tiu demando estas karakteriza. Mortigo kiel
sporto. Por certaj personoj ankaŭ milito estas sporto.
Caso kaj miiito estas ege malpuraj, abomenaj aferoj.
Estas hontindc. kc plejmulto de nia homaro ankoraŭ ne
konscias pri tio. O. B.

Krudmanĝsukcesoj.

EI !a germana libro de Walter Etzold: ,,La spirito de la
instruisto u tradukis Erich Lb\ve, Lipsio.

.... Poste ili rnontros al vi kelkajti kartojn. La
nniian eldonis „Der Kreis u (La Cirklo). Oranienburg-
Eden apud ITerlino. kai ĝi tekstas jene:

L La kredo, keviando donasforton, bazas plej rnuHe
sur kirtima pensado. La opiiiio, ke ĝi estas necesega,
estas eraro refutita per praktiko. Pensforto, sano, per-
sisto kaj vivĝojo plcj bone evoluas per la mineral- kaj
vitaminriĉa plantnutraĵo. Ci tiuj vivportaj substancoj
tute mankas eti besta karno.

2. La sanecaj malutiloĵ de viandmanĝo estas hodiaii
plenc ekkonitaj dc la scienco. Hesta viando acidigas la
sangon kaj tial estas 1a ĉefa kaiizo de ĉiuj gravaj di-
gestmalsanoj. ekz. kancero, artrito, diabeto ktp. La ve-
nenaj asirnil- kaj putraĵproduktoj de bestkadavroj ĉefe
malutilas al la riervoj kaj al la korfunkciado.

3. Bestviando estas la plej multekosta albumina nutr-
aĵo. Ci\ eutenas 72 ĝis 80% da akvo! Oia prezo tute ne
estas eti racia proporeio al ĝia mrtrovaloro.

4. Laŭ ekonomia vidpunkto, la viandkonsumo estas
grandega malŝparo de la grundo. de la nutraĵoj kaj de
la homa laborforto. 80—95% el la furaĝitaj nutraĵvaloroj
perdiĝas!

5. La tre oftaj viand-, kolbas- kaj fiŝveneniĝoj estas
konataj.

6. Tre grava estas la forta incito de la viandnutraĵo
al seksavido kaj pasioj, ĉefe al volupto kaj alkoholo!
Bestviando estas danĝera incitilo..

7. Por sana evoluo de la infanoj, senvianda nutrajo
sola estas la ĝusta.

8. Por la pli alte evoluinta liomo la morala vidpunkto
estas decida. La Jeĝo: „Ne mortigu! u rilatas ankaŭ al la
bestaro. La plej delikata sento de la hoino pro tio turnas

4

VEGETARANO

sin al planta nutraĵo. Kiu ne mem einas mortigi beston,
kies viandon li deziras manfci, tiu jam ne plu rajtas
man£i bestviandon. Citinda estas diro de profesoro I)-ro
Trall: . . . Car la besto nenion liveras, kion ĝi ne

ĉerpas el la vegetaĵaro, tial ni nerezisteble estas puŝ-
ataj al la konkludo, ke, se ni deziras la plej bonan kaj
puran nutrajon, ni devas ĝin preni rekte el la vegetaj-
aro, sed ne malrekte el ia besta organismo 44 .

Ili ankaii donas al vi paperfolion cn la manon; sur
ĝi estas leReble: Kion vi scias pri la saneca valoro di
treŝa legorno? Cu vi scias, ke freŝaj fruktoj estas de-
stinitaj ne nur por tikli ia palaton, sed ke ili estas viv-
necesaj sanecfaktoroj pro sia vitamin- kaj mineral-
enhavo?

Cu vi scias, ke la bazo de nia bonfarto estas la bone
funkcianta digesto kaj ke regula fruktmanĝado signifas
naturan funkciadon de la digesto?

Cu vi scias, ke korpaj suferoj kaiizitaj pro stagno dc
akvo ĉe inankhava kor- kaj renfunkciado tuj pliboniĝas
ĉe regula fruktmanĝado?

Cu vi scias, ke la kaŭzo de tnultaj liautmalsanoj es-
tas nervincitiĝo kaj rnalĝusta nutrado kaj ke oni povas
helpi en kelkaj tagoj eĉ cn gravajokazoj per fruktdieto?

Cn vi scias, ke digesto kaj apetito akordiĝas kaj ke
fruktoj estas la plej bonaj apetitinstigiloj?

Cu vi scias, ke regula fruktmanĝado estas profilakso
kontraŭ arterisklerozo, ĉar la gargaranta efiko de freŝai
fruktoj malŝarĝas la koron kaj malaltigas la sangpre-
mon? Cu vi scias, ke la manĝo de freŝaj fruktoj plibon-
igas ia sangon, plibonigas la stomakacidon, favore in-
fluas funkciadon de hepato kaj reno, sekve donas al la
korpo vivsenton, memkonscion kaj streĉforton, tiel ba-
talantc kontraŭ malsano de grandurbano, la nervozeco?

Cu vi scias, ke la suko kaj la sarkokarpo de freŝaj
fruktoj estas la dcntpurigilo de la naturo? Cu vi scias,
ke freŝaj fruktoj estas Ia natura, sendauĝera rimcdo
kontraŭ trograseco? Vi trankviligas pcr Truktoj la mal-
satsenton kaj aŭtoniate evitas tro grandan konsunion
de grasproduktantaj nutraĵoj.

Cu vi scias, ke infanoj sen fruktnutraĵo fariĝos zorg-
infauoj? Kreskado, fonriiĝo de ostoj kaj sango postulas
regufan fruktmanĝadon. Freŝaj fruktoj estas scnsoifigaj
kaj forigas la deziron al alkoholaj kaj sanecdanĝeraj
tririkaĵoj.

La freŝa frukto akcelas Ia naturan procedon de Ia
vivo; ĝi estas la plej bona jeso de Ia naturo; ĝi estas la
laŭdo de la kreitaĵaro!

Homeopatio.

Nova socicto de homeopatoi estas organiziĝanta. In-
formojn pri ĝi enhavis la norvega homeopatia revtn
„Ars curandi“ (La arto de 1’ kuracado), Bergen, Nor-
vegujo. Propaganda libreto estas en preparo, cn kies
antaŭparolo oni legos pri la nova societo jenon:

„Tiu ĉi mallonga teksto pri kuracado estas propa-
ganda traktato por varbi kaj entuziasmigi esperantistojn
por la homeopatio kaj liomeopatojn por Esperanto. Estas
ja tre plenvalora teksto ofte kaj delonge elprovita inter
Germanoj por la hejma vivo kaj dum vojaĝoj. Se vi nur
unufoje uzos ĝin, vi certe konservos ĝin por estonta
uzo.

Sed, se eble vi mem ne volas uzi ĝin, bouvolu trans-
doni ĝin al iu homeopato. kiu ne konas ankoraŭ Esper-
anton, aŭ al iu esperantisto, kiu ne konas ankoraŭ ho-
meopation. Ambaŭ, homeopatio kaj esperantismo, estas

internaciaj movadoj, kiuj devus akceli kaj fortigi unu la
alian,

Ni vin petas kunhelpi, por ke ambaŭ riveroj kuniĝu
cn unu sola por pli granda homa profito. Se eble kelk-
foje ne estus havehlaj homeopatiaj kuraciloj, oni citis
por tuja uzo ankaŭ kelkajn nedanĝerajn aliajn rimcdoja.
kvankam ili ne valoras kiel homeopatiaj kuraciloj. La
cititaj dek-du ĉefaj homeopatiaj kuraciloj estas haveblai
cn ĉiu homeopatia apoteko de la mondo.“

Ni ne povos eldoni la cititan libron „Homeopatia
Kunvojaĝanto* 4 , ĝis kiam la nombro de nia anaro forte
kreskos.

La Provizora Estraro: Olav Farstad, Bergens Ho-
meopatiske Institutt, Bergen, Norvegujo, ĝenerala pre-
zidanto. Pastro Theo Degen, Sembach, Palatinato, Ger-
manujo. Walter Eberding, 23 Frankestrasse, Kiel, Ger-
manujo. Pastro I heo. Hansen, Box 785, Bremer, ŝtato
Iowa, Usono. T. H.

Vakcinado,

La nombro de Ia misvakcinitaj infanoj mortintaj en
Lubeko altiĝis ĝis 75. El la 253 infanoj restis sen mal-
sano (almenaŭ ĝis nun; oni ja ne scias, ĉu la veneno
efikos pli malfrue) entute nur 6. En malsanulejo en Me-
dellin. ŝtato Kolumbio (Ameriko), kuracisto erare uzis
difteribacilojn por vakcinado al 49 infanoj. La duono de
la nombro jam mortis. La polico gardas la malsanulejon:
ĉar lu furiozaj gcpatroj provas perforte eniri ĝin.

En Danujo oni mildigis la vakcinleĝon, cnkonduk-
ante kotisciencrezervon. Sed, strange. kvankam tiu es-
cepto estos Ieĝa, oni ne permesos. ke nevakcinitaj per-
sonoj fariĝu ŝtataj oficistoj.

La plej bonaj kuristoj en la niondo.

Laŭ la Norvego Lumholz, la azteka tribo de la Tara-
humaroj cn Meksikio estas la plej bonaj kuristoj de la
mondo. Sur ligna kurejo ili atingis la rapidecon de 35,6
kni en du horoj. La distancon inter la urboj Guazapara
kai Chihualuia (pron. Ciŭaŭa), de 960 km, unu el iliaj kur-
istoj trakuris en kvin tagoj, do kun mcza kurado de 200
km tage.

Kaj ilia kutima manĝaĵo estas maiza faruno. La Ta-
rahumaroj trinkas nur akvon.

(Laŭ D-ro Gaston Durville en „Naturisme‘\)

EI multaj IandoJ.

Fraticujo, En Nice samideano Yelland el Anglujo in-
struadis dufojc en ĉiu semajno laŭ la Cea rnetodo Esper-
anton cn la vegetara gastejo „Foyer Vegetarien“, 4 rue
Paganini.

Usono. Pro la bona agado de la Amerika Humana
Asocio kaj speciale de s-ino Minnie Maddern Fiske, kiu
paroladis al profesoroj kaj studentoj pri la temo. oni
evitis la enkondukon de bovbatalo en Ia ŝtaton de New
Jersey. Centoj da protestleteroj alvenis ĉe la registaraj
oficejoj kaj havis sukceson.

Germanujo. En nia lasta sciigo pri vegetara menuo
en Hoteio Europahof mankis la nomo de la urbo: Dres-
dcno. Je Pasko okazos tritaga vegetara kunveno en
Lipsio (Leipzig); oni anoncu sin al s-ro Max Voigt, Re-
formvendejo, Zschopaŭerstr. 34.

VEGETARANO

&

La kongresejo estos la Domo ..Aususte Schmidt“,
Dresdner Str. 7.

De la 6-a £is ia 12-a de aprilo okazos sur la „Freus-
burg“ semajno sub la devizo M Vivreformo kaj Kulturo‘\
Demandojn oni adresu al Hed\vig Eichbauer, Hamm a.
Sieg, Germanujo, kune kun gmk. 0.50 por la spezoj. Tin
vegetara iy Freusburg-movado u , kiu adoptis Esperanton
por sia internacia korespondado, volas montri Ia pro-
gresemon de !a juna generacio kaj la interrilaton de la
diversaj celadoj. por krei novan, harmonian (kompren-
eble vegetaran) kulturon. Estas invititaj la universitata
profesoro I. W. Hauer, la konata batalantino por virina
rajto (kaj vegetarismo) Lida Gustava Heymann, univ.
prof. Franz Oppcnheimer, D-rino Elisabcth Rotten, univ.
prof. Joliano Ude, kuracisto-poeto D-ro Friedrich WoIf.
junulargvidanto Werner Zimmermann k. a. Ciu povas
partoprcni. kiu aprobas la kadron de la arango kaj estas
prcta kunlabori.

De la 31. 3 ĝis la 8.4.31 okazos cn Hahnenklee (Harc-
montaro, stacio Goslar, de tie per afitobuso), en Ia Domo
„Viktoria“, Vivreforma Semajno. Informojn donas „Vik-
toriahaus, Hahnenklee, Oberharz u .

Je pasko 1931 renkontiĝos en Eisenach (Turingio)
vivreformemuloj, al kiuj Werner Zimmerrnaun, reveninta
de ĉirkaumonda vojaĝo, parolos pri la temo .„Oriento
Okcidento“. La aranĝintoj fondis kooperan societon
„Germana Vilaĝkolonio, S. s. p. r.“ por koloniigo. Ili
aranĝis kvarsemajnan instrukurson pri M Modcrna koloni-
iga ekonomio kaj biologia agrikuIturo“. Adreso Tagungs-
zentrale Eisenach (Turingio), Kasseler Str. 2. Wagner,
Germanujo.

En la nova leĝo por gastejoj oui plibonigis la dekreton
kontraŭ la tabako, rnalpermesante la vendon al gejiuiuloj
ne ntir ĝis 14. sed ĝis 16 jaroj.

La kuracista grupo de germanaj tabakkontraŭuloj
okazigis en Dresdeno kunsidon, en kiu D-ro Bonne faris
tre instruan paroladon pri la malutilo de tabako. Oni
sekcis la kadavrojn de jnnaj nikotinuloj, mortintaj prn
subita korlamiĝo, kaj konstatis la mortigan influon de la
nikotino en la ĉeioj ĉirkaŭ la koro (laŭ ..Gesnndheits-
freund“).

D-ro Hans Albrecht, prezidanto de la bestprotektaj
organizoj de Hamburgo kaj norda Germanujo, raportis
pri kelkaj sukcesoj de la agado. Oni estonte ne plu donos
icrmesojn por Ia prezentado de dancantaj ursoj, tiu hont-
eginda spektaklo. Besteksperimentoj devas esti farataj
nur de universitataj profesoroj kaj lernejestroj. Dum la
Universala Kongreso por Protekto al Birdoj, en Vaŝing-
tono, oni decidis, fari Ia enkondukon dc oleapartigiloj
ĝcnerala, por eviti ia mizeran morton de miloj da mar-
birdoj pro la olerestoj verŝitaj en la maron. La infanoj
en Ia lernejoj estos insiste atentigataj pri la protekto al
bestoj kaj bircloj.

Hungarujo. Fondiĝis Hungara Societo de Naturistoi
Magyar Naturistak Egyesii1ete) kun tendarkolonio ekstcr
L Ĉefurbo. Informojn donas D-ro Zerkowitz, Bdlvan.\ -
»cca 22, Budapeŝto V.

Ceĥoslovakujo. S-ro Alired Anton en AuBig (Usti
aad L.) sukcesadas enmeti en ĉiutagan gazeton artikolojn
pr: vegetara vivado, ekzernple pri ..Kristnasko kiel sitn-
■o o de ĉioninkludanta Amo“, pri la „Senpagaj supoj en
«raejoj“.

Danujo. La ĉefa Kopenhaga vegetara tnanĝejo trov-
pi, nun en Frederiksberggade 28 (anstataŭ 27), sub
Cr „Vegetarisk Cafetaria“. Vegetara kolonio estas

fondita en Bagsvaerd de la koopera societo Vadstrup-
gaard. Informojn donas pri ĝi instruisto N. A. Vodder.
Ingerslevsgade 102, Kopenhago. En Jutlando D-ro N.
Hammer atingas grandioza.in rezultojn per sia dieta ku-
racado. En intervjuo kun la redaktanto de la dana vege-
tara revuo, li respondis al demando pri sia propra
nutrajo: „Matene mi prenas citronan sukon en akvo. iom
da inielo kaj iom da nuksoj. Dum la tago mi manĝas
nenion krom kelkaj tomatoj kaj bananoj aŭ aliaj fruktoj.
Je la 17.30 mi prenas „regulan manĝon“, kiu konsistas
e! legomoj, malforte kuiritaj aii krudaj, pano, butero kai
iom da fromaĝo“. Li fartas bonege. A1 siaj pacientoj li
ordonas fruktojn, nttksojn, mielon, speciale citronsukon
kun akvo samtempe kun rnielo kaj juglandoj.

SvJsujo. Laŭ raporto de nia landa sekretario, la vege-
tara vivo en Svisujo forte kreskas. Oni ne organizas,
oni praktikas vegetaran vivon, ĉu laŭ D-ro Bircher.
Mazdaznan, Zimmermann ktp., ĉu pro religio, saneco afi
aliaj motivoj.

Mirinde estas, ke la sola manĝejo en la „Borso“ en
Berno estas la vegetara manĝejo ,,Ryff!ihof“ (laŭfame la
plej bela kaj bona). En Zurifio oni malfermos la plei
grandan restoracion de Svisujo (1200 sidlokoj) — ankaŭ
eii la Borso — en januaro. Oia gvidanto, s-ro Rogen-
tnoser. luis ĝin por dudek-kviu jaroj. Proksimume ses-
cent lokoj estos rezervitaj al „scnalkohola“ kafejo-manĝ-
ejo ltrksa, kun plej modestaĵ prezoj, proksiimnne 200 lokoj
por diet-restoracio. Kompreneble, !a mastro devis aratiĝi
arrkaŭ biero- kaj vinrestoraciojn: sed ankaŭ scnalkohola
„bar“ estas tie. Kromc, en la tinua etaĝo troviĝas granda
salono por sescent ĝis mil lokoj.

Argentino. La „Bonaeranoj“ (loĝantoj de Buenos
Aires) innŭguris sur la kamparo, ĉe Roldan, naturistan ko-
lonion. La vegetara revuo „Vivir“ montras foton pri
la vegetara familio Esteban Gautron en SaUo Oriental:
gepntroj kun kvin plenkreskaj gefiloj.

Sovjetunio. En la distrikto de la urbo Kuzneek, duon-
voje inter Barnaul kaj Minusinsk (Siberio), fondiĝis nova
vegetara kolonio. La umiaj koloniistoj estis 39 personoĵ
el apudmoskva komunumo „Vivo kaj Laboro“, el Stalin-
grada komunumo kaj el Urala komunumo. La 10-an de
septembro okazis la unua kunsido de la koloniistoj. Kvin
principaj decidoj montras la tendencon de la entrepreno:
ncniu havas propraĵon, ĉio apartenas al ĉiuj. Alkohdo,
tabako kaj blasfemado ne estas tolerataj. La labordevoj
estas dispartigataj inter la membroj laŭ iliaj fortoj kaj
speciafaj ecoj. Leterojn adresu al: urboKuzneck, Sibkraj.
poĉt. jaŝĉik 4, Johano Dobrotoljubov. La cirkulero de
V. Certkov, Moskvo, de oktobro 1930 (N-ro 7) enhavas
pli da detaloj (ruslingve).

Laŭ la sveda revuo „Vegetarianen“, la nova estro de
la sovjetrespublikara parlamento, Molotov, estas vegetar-
ano, kontraŭalkolrolulo kaj kontraŭtabaknlo.

Somere en Moskvo oni vendadis en kooperaj maga-
zenoj plantajn kremojn (el cedraj nnksoj kaj heliantoj); ili
enhavas tre multe da graso kaj albumino kaj estis uzataj
anstataŭ oleo, butero kaj acidkremo kun pano, supo kaj
terpoinoj. El ili oni faris plantan lakton rniksante ilin kun
akvo. La planta kremo estas, laŭ nia raportanto, trioble
tiom mitra kiotn bovina kremo. Oni ankoraŭ vendas ĝin.

Vegetara Manĝejo en Zuriĥo (Svisujo), posedanto E. Hiltl.
bihlstr. 26—28. Tre rekomendinda vegetara manĝejo kun
propra kukfarejo. Senalkoholaj vinoj.

6

VEGETARANO

Nia raportanto plue diras, ke Tnalgraŭ malfacilegaj
vivkondiĉoj oni ĉiarn vidas ankorau signojn de bonanirn-
eco kaj humaneco. Ekzemple oni ofte povas observi sur
Moskvaj stratoj. ke fremdaj, bonkoraj homoj helpas ĉe-
valojn; kiuj elglitas aŭ ne kapablas movi veturilojn de
loko.

La januara numero de la germana monata revuo „Ve-
getarische Presse“ enhavas artikolon de D-ro Viktoro
Hincc, Ĵitomir, (Ukrajnio) pri „Ruĝa Vegetarismo". La
aŭtoro ofte veturas al vilaĝoj, por fari instruajn parolad-
ojn pri senvianda nutraĵo, kaj kiel konvinkita vegetarano
li ŝatas fari tion. La vegetarismo estas, laŭ li, en Sovjet-
unio tre disvastigita, kvankam laŭ aliaj principoj ol en ok-
cidentaj landoj. Oni absolute lasas flanke etikajn kaj reli-
giajn motivojn kaj motivigas la vegetarismon nur per
sciencaj argumentoj kaj per la neceso de la epoko. Jam
en Ia februara numero de la sama revuo du aŭtoroj kon-
tiaŭbatalas la dirojn de Hince pri la progreso de vege-
tarismo en Sovjetunio; sed ili argumentas pli mtilte laŭ
politiko ol laŭ prudento. Arthur Rotlie ekzemple diras.
ke oni devas bedaŭri la bonan rikolton en rusaj landoi
pro tio, ke ĝi prokrastas la bankroton de la koinunismo!
Kia blindeco kontraŭ grandioza provo, eliri el ia mizero
de kapitalisrno. Oni povas diskuti pri la metodo; sed oni
ne kulpigu la novan sistemon pri krimoj, kiuj centoble
tiom forte pezas sur la konscienco de la malnovaj ŝtatoj
kaj ŝtatestroj. Rilate al vegetarismo, ŝajnas, ke la pro-
greso en Sovjetunio funde ne estas pli granda ol cn aliaj
Iandoj. La iielpo de scienco kaj de ckonomie interesitaj
personoj estas bonvena; sed la ĉefan bazon la vegetar-
ismo devas certe havi en la sento kaj konvinko de la in-
dividuoj. Fro tio estas necesegaj la etikaj argumentoj.
Ni iarn tro ofte spertis, ke puraj „stomakvegetaranoj“ ne
estas fidindaj helpantoj en nia afero.

Sub direkto de la Leningrada science-higiena societo
pri Nutrado (Ulica Gogolja 12, Leningrado) okazas sen-
pagaj kursoj pri dietkuirado, senpagaj konsultoj al kurac-
isto pri nutrodernandoj. La societo metas bibliotekon
pri nutrodemandoj senpage je ĉies dispono. Gi eldonadas
revuon „Voprosy Pitanija 44 (Demandoj pri Nutrado). Oi
havas laboratonon. Gi gvidas vegetaran manĝejon. Gi
eldonis librojn; „Kruda manĝaĵo kaj ĝia preparo“ (1
rublo), „Fundamentoj de racia nutrado“ (50 kop.). „Rc-
rormo de la Nutrado“ (5 kop.).

Grandbritujo. Dum la ĉiujara komuna rnanĝo de la
Reĝa Medicina Societo, D-ro Josiah Oldfield, la konata
Londona vegetara kuracisto kaj gvidanto de la vegetara
malsanulejo en Doddington (Kent), havis sian spccialan
vegetaran menuon. D-ro Cox de la Brita Medicinista
Asocio deklaris, ke oni nun donas al pacientoj, por kurac-
ado aŭ momenta komforto, multe malpli da alkoholo ol
en pasintaj tempoj.

Latvujo. La latva vegetara societo (Latvijas Vege-
tŭrieŝu Biedriba), kics prezidantino estas nia samidean-
ino Olonjo Grots, Elizabetes iela 9, dz. 33, aranĝis Es-
perantokurson laŭ rekta metodo sub studento Petro Pam-
porov. Partoprenis anoj de kontraŭalkohola, psikesplora,

Itala Riviero, Vegetara Pensiono Helios en R a -
pallo, cn plej bela suda situo kun rigardo al la maro.
Gardeno.

Agrabla internacia hejmo. Tage 30—40 liroj. Fluanta
akvo kaj centra hejtado. Postulu prospekton.

Vegetaranoj, kiuj estas delegitoj aŭ anoj de UEA,
aranĝu, ke en la jarlibro de UEA aperu la vegetaraj
manĝejoj de ĉiu urbo: ĉar vojaĝantaj esperantistoj
prefere manĝas en vegetaraj restoracioj.

naturista, teozofia k. a. movadoj krom la vegetaranoj
mem. Rezulto estas laŭ informo de la prezidantino 220
novaj esperantistoj.

Grandbritujo, En la urbo Bristol la vegetarano Her-
bcrt George Tanner fariĝis skabeno (supera policjuĝisto).
AI lia uniformo apartenas glavo; sed li, kiel kontraŭulo
de rnortigo al homoj kaj bestoj, rifuzis, porti tiun parton
de sia honorprofesia vestaĵo. Lordo Chamberlain donis
al li sian konsenton. Kia bona ekzemplo por ŝtatoficistoj
en ĉiuj landoj!

Vegetaraj Manĝejoj.

Aagtdorp (Nederlando), komunumo Schoorl, Pensiono
Rusthof.

Amsterdamo (Nederl.), Vegetara hotelo kaj restoracio
„Pomona“, Reguliersgracht 25.

Amsterdamo (NederL), vegetara pensiono de S-ino
\Vouters, Amstellaan 37.

Hago (Nederl.), Veg. Pensiono kaj Hotelo „Pomona“,
Molenstraat 53, tre rekomendita de spertuloj!

Ommen (NederL), Pensiono „Hcnan“.

Rotterdam (Nederl.), Veg. hotelo kaj restoracio „Po-
mona“, Nieuwe Havensteeg 5.

Soest (Nederlando), Veg, Pcnsiono Jan Rink, Bosch-
str. 18.

Madrido (Hispanujo), Vegetara Manĝejo de s-ino dc
la Llave, Strato Mannel Fernandez y Gonzalez 17, 1-
Proksime je la Puerta del Sol.

Barcelouo (Hispanujo), Vegetara Pensiono, Ronda
Universidad 4 pral.

Krummhŭbel im Riesengebirge (Gigantmontaro), Ger-
rnanujo: D-ro Ziegelroths Sanatorium, 650 m super mar-
nivelo, kuracejo kaj ripozejo. Kuracisto D-ro med. von
Kŭgelgen; posedantino s-anino Erna Ziegelroth.

Nice (Francujo): Antaŭ nelonge estas malfermita
„Foyer Vegetarien“, 4 rue Paganini, sub la patronado de
ia „Trait d’Union“. Sur la fenestro de la supra restoracio
troviĝas verda stelo kun la vortoj „Grupo — Esperanto“.
Ciutage manĝas tie pluraj gesamideanoj ĉe tablo, sur kiu
staras verda flagelo.

Londono (Anglujo), W. 9, Warrington Crescent 37-39,
„Hygeia House“. Moderna vegetara hotelo kun ĉiu mo-
derna agrablaĵo, kiel ekz. fluanta akvo, banĉambroj ktp.

Chemnitz, Saksujo (Germ.): Reformvendejo „Freya“,
Zschopauer Str. 34, de Max Voigt, gvidanto en la vege-
tara movado.

Vieno (Aŭstrujo), Reformmanĝejo „Athena“, VI, Ma-
riahilferstr. 47. Vegetara Manĝejo Krug, XVIII, Micha-
elerstr. 5.

Nice (Francujo, Alpes-Maritimes): Gardenhotelo
(Garden Hotel), 56 rue Saint-Philippe, 41 boul. Gambetta,
pensiono por unu persono potage de ffr. 40.—, manĝo-
menuo, tre zorge preparita, ffr. 12.—, laŭ elekto kuirado
vegetara aŭ ne, por ĉiuj dietoj. Nove konstruita, kun
lasta komforto, apud stacidomo kaj maro.

VEGETARANO

7

Vcgetaraj kaj parenceelai eUionaioi

l .nce Nuova, Monata Revuo pri Huinanaj Problemoj.
\ ia de! Babtiino 66, Rotno, ltalujo. Nova monata revuo,
cn kies unua numero ni trovas valoran artikolon kontraŭ
!a vivisekcado de !a senlaca batalanto D-ro Ciaburri.
krome artikolon pri individua kaj socia higieno, artikodon
pri protektado al la bestoj kaj verkajon „La novnask-
ito k< de !a fama profesorino Maria Montessori. k. a. Sa-
lutinda nova revuo! Jarabono en Italujo Lit. 25 .—, eks-
terlande Lit. 50.—.

Wisdotti and Character Culture (Saĝeco kaj Kulturo
de la Karaktero), monata bulteiio de sarnnoma Iiso, el-
donata dc Thyra Boldsen. Gardes-alle 8, Hellerup apud
Kopenhago, Dannjo. Jarabono dol. 0.60.

La problemo pri Jesuo estas traktita dc nia samideano
D-ro Wilhelm \Vinsch, Berlino-Halcnsee, GcorgAVil-
Iielmstr. 6, en jenaj tre legindaj germanlingvaj broŝufoj.
kiuj efcktive pruvas, kc Jesuo estis vegetarano:

VVar Jesus Vegetarier und Abstinent? (Cu Jesuo cstis
vegetarano kaj abstinenculo?). unua parto. dua parto: du
broŝuroj.

tlber den Wunderglauben (Pri la kredo je rnirakloi):
prezo 50 pfg.

Das Kulturprogramm des Ziminerniannssohnes von
Nazareth (La kulturprogramo de !a ĉarpentistido dc Na-
zareto), eldonejo Hllersiek, Bcrlino S\V 61. Wilmsstr. 5,
prezo gmk. 1,—.

Die wahre Bedeutung des christlichcn Aberulmahls

(La vera signifo de la kristana sankta \ cspermanĝo).

War Jesus ein Nasiraer? (Cn Jesuo cstis Nazirano?).
5-a eldono 1927. Prezo gmk. 3,—.

Paulinismus oder Christentum (PaŭHsmo au Kristan-
ismo); prezo gnik. 0.30.

Hn nia junia numero 1930 sub „Vegetara litcraturo en
Lsperanto“ ni jam citis la gravan verkon pri „\armo-
kulturo“ de nia samideano. La „Germana Esperantisto“
1913 n-ro 6 B enhavas artikoion de Winsch: ,,Kiel ni
povas imagi kaj klarigi al ni la kuracefikon de la
varmo?“ Multajn aliajn broŝuroin pri parencaj temoj
skribis nia amiko. ekzemple pri Naturkuracado, kontraŭ
vakcinado, pri disigo intcr ŝtato kaj kuracorganizo, pri
..Alkoholo, Elektro kaj Nervsisteino“. pri la demando
..Kial ekzistas du sek$oj‘\

La verkoj de tiu fama kuracisto (csperantisto kaj vc-
getarano) montras lian profundan scion, lian altan etikan
nivelon kaj senantaŭjuĝan liberan racion. La persono dc
Jesuo tia, kia li ĝin pcntras, liberigita de ĉia ba ! asto,
staras multe pli aite, ol tiu persono, kiun pentras rakontoj
adaptitaj al la \ ulgara nivelo de la ĝenerala publiko.

Was man vom Wesen des Vegetarismus wissen niuil
(Kion oni devas scii pri la veeetarismo). Dudckokpaĝa
broŝuro dc Benno Buerdorff, Bcrgisch-Gladbach, eMono
Lebenskunst-Heilkimst, Berlino SW 61, Tempelhofer
LJfer 22; prezo gmk. 0.60. Trafa kaj konciza klarigo el
ĉiuj vidpunktoj.

Regĉnĉration, en sia februara numero, donas tre in-
teresan raporton de D-ro Dcmarquette (prezidanto kai
fondinto dc „Trait d‘Union'0 pri la insulo Java. Gi nutras
mem siajn Ioĝantojn. kvankam ĝi estas tiom dense po-
ooUita, ke Francujo havus 180 milionojn da loĝarrtoj, sc
ĝi estus same dense loĝata.

La sama revuo klare montras, kial ĝuste Ia alkohola
kapitalo tiom akrege batalas kontraŭ la ribeio de la sana
menso: la alkoholfabrikado estas unti el la plej profit-
Jonaj industriaj aĝadoj. Jen tabelo, kiu montras por

kelkaj objektoj la procentajon de efektiva kosto (l) kai
dc salajroj elspezitaj (2) proporcie kun la vendprezoj:

faruno.87

butero, iromaĝo, kondensita lakto . 84

tanajoj.66 19

ŝuoj, piedvestajoj.51 .13

komitajoj, konservitaj nutraĵoj . . 67 20

tajlorajoj. 53 27

aŭtomobilaj veturilkorpoj ... 48 .34

biero, brando.44 14 (!)

Oni ne indikas ĉi tie la proporcion similan por cigarcdoi,
nek por farmaciajoj. Eble por tiuj du kategorioj la pro-
centaĵoj cstus ankoraŭ multe pii malaltaj. Hn la prezo de
cigaredo certe apenaŭ dudekono servas por la materio
mem, kaj la resto por la oknlofenda reklamo, la gajno kaj
la impostoj.

Eririscht Euch! (Refreŝigu vin!). broŝuro senpage el-
donita de presisto Ernst Grosse. Gottingen, poŝtfako 43,
Germanujo, kun multaj receptoj por senalkoholaj trink-
aĵoj. Gcrmanlingva. Gi informas ankau pri instruaj ta-
buloj. filmoj. diapozitivoj kontraŭ la alkoholo.

Das Reformhaus kaj Netiiorm: tiuj du germanaj re-
formgazetoj ĉesas aperi. por aperigi kune anstataŭan re-
vuon „Neuforni-Rundschau“.

Erdstofi verhindert Saurevergiftung! (Mineralaj ma-
terioj malhelpas venenigon pcr acido), 24-paĝa gcrman-
lingva broŝuro de Nagler, eldonita de Clatis W.
Hamburgo 8, prezo 1 gmk.

I)ie Jugendtribŭne, (Tribuno de la Jimularo), eldon-
anto Ernst Lewy, Berlino S. W. 11. Stresemannstr. I!.
Monata. unii numero gink. 0.40.

Neuform-Rundscliau, germanlingva vegetara revuo de
Ja Unuiĝo de Germanaj Reformentreprcnoj; adreso
Frankfurto a. M., Mainzer Landstr. 193, Gerrn. Rednkt-
antoj Hans Gregor kaj VVerner Altpeter.

Tierrecht und l ierschutz (Bestrajto kaj Bestprotekto),
monata revuo germanlingva, organo de la Asocio de kon-
traŭvivisekcaj Unuiĝoj, Berlino-Steglitz. Germanujo,
Humboldtstr. L

Fiihrer fŭr Reformer und Vegetarier: (Gvidlibreto por
vivreformuloj kaj vcgeiaranoj) eldonita de librejo Paul
Hausle, Kirchgasse 4. Zuriĥo 1, Svisujo. Senpaga. Iti-
formas pri vegetaraj literaturo, gastejoj kaj vendejoj en
Svisujo. Speciale por lando multe vizitata de turistoi tia
listo estas tre bonvena.

Esperantaj eldonajoj.

La Kialo, de R. A. Laidlaw, tradukis F-ino F. H. Hau-
bury, havebla ĉe Walters Brothers. 33-35, Old Town.
Claphani, Londono S. W. 4, Anglujo. Kajereto pri krist-
anismo, verkita de grandkomercisto por lia oficistaro.

Poeino de P Plugisto, de H. M. Ĥrima, eldonita de Sen-
nacieca Asocio Tutmonda; Colmstr. 1, Lipsio 0.27. Ger-
manujo. Prezo gmk. 0.50. 62-paĝa.

Holanda Esperantisto, redaktata de A. Kloek kaj H. J.
Blokker. Adm. F-ino L. Mansscn, Bootenmakerstraat 110,
Zaandam; redaktejo Adriaan Kloek, Brinkstraat 7, Am-
sterdam-Oost, Nederlando. Dusemajna, jare nfl. 2,75.

Evangelio de Pura Amo, de Okamoto-Rikiĉi, Tami-
oka-mura. ŝuntoo-gun, Ŝizuoka-ken. lapanujo; kvara
volumo en la kolekto „Evangelioj de Belismo‘\ Prezo
0,25 jap. enoj.

Literatura Mondo, dua periodo; redaktejo: Bleicr
Viimos, Bor£ros-tĉr 6, Budapeŝto IX, Hungarujo. Abon-

8

VEGETARANO

ejoj en multaj landoj. Salutinda estas la reapero de tiu
revuo ? kiu espcreble nun havos sufiĉan vivoforton. Jar-
abono e?:alvaloro de sfr. 9,—.

Preparantoi de Milito, akuza konkludo en la proceso
de industria partio; eldonis Centra Komitato de Sovjet-
respublikara Esperantista Unio, Spiridonovka 15, Moskvo.
Havebla ankaŭ ĉe „Ekrelo“, Lobauerstr. 35, Lipsio N. 24,
Germanujo. Kiu leffis tiun ci, bedaŭrinde tro teatrc aranĝ-
itan, proceson en kontraŭsovjetaj gazetoj, tiu legu ankaŭ
ĉi tiun broŝuron, por ricevi arnbaŭflankan hnpreson.

Hulteno de la citita Komitato de SEU, sama adrcso,
estas interesa raportilo pri la Esperanta vivado en Sov-
jetunio, kompreneble sub iumo de komunismo.

Esperanto de UEA, Oenevo, 1 Tour de lTle, Svisujo,
devus esti abonata de ĉiu eŝperantisto. La januara nu-
inero enhavas tre bonan artikolon de D-ro Edmond Pri-
vat, en kiu sub titolo „Cu la homoj volas vivi? u la naeioi
estas komparataj al ŝipoj. Eĉ la plej riĉaj klasoj. kiuj
veturas en elegantaj kajtitoj, pereos, se oni ne evitas ko-
lizion kun aliaj ŝipoj, t. e. militon inter ia nacioj.

Per balono al la poluso, la oficiala libro pri Andrĉe,
eldonita de Eldona Societo Esperanto, Stokholmo 1, poŝt-
fako 698, Svedujo; prezo bindite gink. 13.50, broŝurite
gmk. 10.50 (skr. 9.—); 415-paĝa. Mirinda eldonaĵo! Va-
lorega libro! Absolute havinda por ĉiu csperantisto!

Oenerale oni legas aventurojn de esploristoj kun
nervostreĉaj epizodoj kun la subpenso: Nu, li ja skribis
tiun ĉi libron; do li savis sin el ĉiuj situoj. En ĉi tiu libro
parolas mortintoj, kaj ili ne parolas en fanfarona stilo. La
tuta dramo de ilia entrepreno prezeutiĝas al ni pli elo-
kvente kaj pli imprese per la postlasitaj dokumentoj trov-
itaj post 33 jaroj, ol ĝin povus prezenti plei lertstila pri-
skribo de la esploristoj mem. La kuraĝo de la Espcrantaj
eldonintoj meritas rekompcncon kaj la dankon de la tuta
esperantistaro.

La traduko estas tre laŭdinda, la stilo bonega. Tra-
dukinto estas Stellan Engholm.

Kristanismo kaj Fatriotismo, de Leono Tolstoj, tra-
dukis I. Maĉernis; eldono de SAT, sidejo: Farizo XX,
23, ruc Boyer; administrejo: Lipsio 0.27, Colmstr. I:
prezo gmk. 1,20. Ktm atentinda postparo-lo de la tradnk-
into.

Esperanto-Lando, trimonata revuo en Esperanto pu-
blikigata de la Universala Esperantista Frataro, 576
Jcrsey Avenue, Jersey City, N. J., Usono. Redaktejo 128
Market Street, Suite 613-4, Ne\vark, N. J., Usono. Jar-
abono Dol. 0,25.

Verda Mondo, organo de Universala Homama Asocio.
monata, en lingvoj esperanta kaj japana, adreso Esper-
anto-Propaganda Asocio, Kameoka, Kioto-Fu, Japamijo.
Sepa jarkolekto.

Bulgara Esperantisto, nova adreso: poŝtkesto 233.
Sofio, Bulgarujo.

Balkana Konkordo, sama adreso. Belaspekta nova
revuo.

Dansk Esperantoblad, redaktanto Martin Palsberg,
Nyborggade 3, Aarhus, Danujo. En lingvoj dana kai cs-
peranta; oficiala organo dc la Centra Dana Esperantista
Ligo, Kastanievej 32, Danujo. ĵarabono dkr. 1,50.

La Komerco, oficiala bulteno de 1a Komercista Es-
peranto-Unio, centra oficejo: Dresdeno-Radebeul, Frie-
drich-Auguststr. 4, Gerniauujo. Eliras laŭbezone. La
unua bulteno montras. ke jam rnultaj firmoj aplikas nian
lingvon.

Esperanto kaj Komerco, la Asocio por la Disvastigo
de 1a Franca Komerco per Esperanto, eldonis cirkuleron,

por akceli komercaju rilatojn per Esperanto. Car ekzistas.
Iredaŭrinde, en Esperantujo kelkaj fuŝuloj nefidindaj.
estas utile diri. ke tiuj du entreprenoj, la Komercista Es-
peranto-Unio en Dresdeno kaj Esperanto kaj Komerco,
23 Rue Notre-Dame-des-Victoires, Parizo 2, Francujo,
estas absolute fidindaj.

La Internaeia Eldonejo, The E. L. Steck Co., 9th and
Lavaca Streets, Austin, ŝtato Texas, Usono. rekomendas
siajn instruajn kaj distrajn esperantolibrojn. Kurie kun
ĝi laboras la Arnerika Esperanto-Instituto, Sherlock
Hotcl, urbo Madison, ŝtato \Visconsin, Usono.

(nternacia Medicina Revuo, 20 rue aux Laines, Bru-
selo, Belgujo, unu cl niaj plej bonaj fakaj gazetoj, in-
formas pri !a morto de D-ro Andreo Fiŝer en Leningraclo
(1855—1930). Li loĝis dum longa tenipo de sia vivo eti
Tifliso (Kaŭkazio) kaj estis eminenta belpanto de 1a Es-
peranta afero.

La Popolĝardeno (De Volkstuin) monata revuo. cn
lingvoj flandra kaj esperanta, dc la Nacia Ofico por la
Terpeco kaj la Hejmo, eldonanto: J. Callcns, Groote
Markt 1, Kortrijk, Belgujo. Jarabono 12 bfr. Per iaboro
sur kampo kaj en la birdkorto fiksiĝas amo al )a hejmo
kaj la hejma tero; tio estas la devizo de tiu ĉi movado.
0j petas kunlaborantojn en ĉiuj landoj.

Espero Teozoflo, Prago, Csl., Sporiiov 72,13. Aperis
!a N-ro 3-4 de la deka jaro de ĝia ckzisto, kiu bedaŭrindc
informas pri la ĉeso de tiu fakorgano.

La Interligo de 1’ F. T. T M red. Petrr > Filliatre, 54 rue
Custine, Parizo 18. Francujo. Tre serioza fakgazeto. Jam
aperas en 8-a jaro (101-a nurnero). Oi inforrnas pri mors-

signoj propone fiksitaj por la esperantaj literoj: ĉ —.-.

ĝ-ŝ —-.— }-..— (por ŭ kaj ĥ sufiĉas

!a signoj de la scnsupersignaj literoj).

Svisa Espero, inforrnilo de la Svisa Esperanto-Soci-
eto, kaj

Berna Heroldo, diunonata informilo de la Berna Es-
perantosocieto, ambaŭ sub adreso: K. M. Liniger, Kon-
sumstr. 12, Berno, Svisujo, estas du beletaj bultenoj ma-
ŝinskribitaj (multobligitaj) en Esperanto informantaj pri
nia niovado en Svisujo.

Heroldo de Esperanto, Kolonjo, Brŭsseler Str. 94, Ger-
manujo, semajna esperanta gazeto, enhavas en sia n-rn
607 (13.2. 31) bonegan artikolon „La triumfo de la alkp-
hoh>“ de Prof. Sygnarski. Bydgoszcz, Pofujo.

Bilanco

de la internacia Vegetara Ligo Esperantista (V. L. E.)

je !a 31. 12. 1930.

Sumoj en germanaj rnarkoj.

Suldo

llavo

Saldo laŭ „Vegetarano“ XUI/1 .

107.21

Kotizoj kaj donacoj duin 1930 .

554.07

Preskostoj por la bulteno ....

372.78

Afranko por la bulteno.

85.64

Generalaj spezoj.

1.53

Saldo, malhavo (deficito)

1.3.09

567.16

567.16

Efektivaj kontoj:

Ŝuldo al la kasisto.

29J7

Havo ĉe landaj sekretarioi kaj fremda

mono cn la kaso.

16.68

Saldo, malhavo, kiel ĉi-supre .

13.00

29.77

29.7/

V E G I 1 A R A N O

9

Kvankam la kotizoj malkreskis de jrmk. 615.3-1 cn ki
nn» 1929 al gmk. 554.07. ni sukccsis malkreskigi la sal-
tioii afi deficiton de gmk. 107.21 al gmk. 13.09: scd ti:>
estisebla nur per bedaurinda cedo al -lafinancaj necesoj:
ai eldonis en ĉi tiu jaro mir tri numerojn de la luilteno
jinstatait kvar.

Mi firmc esperas, ke ui ne denove devos malgrandigi
,i nombron de la bultenoj, kaj mi fidas, ke la leguntoj
iprobos la financan agadon pro gia neceseco. Mankis
zi\ la lasta jaro la kotizoj cl Sovjetunio, kaj tute genc-
r.ile la alfluo de kotizoj ne estis tiom kontentiga, kio.n
a\ la antaua jaro. Hn 1928, tatnen, la kotizosumo estis
agr 521.05; do kompare kun tiu jaro ni povas konstati
kreskon.

Hn nia lasta bilanco mi diris, ke premiso por nia
* ukccso estas, ke niai amikoj restu iidelaj al nia eutrc-
preno kaj ke tiam nia deficito povos malaperi. Nun ĝi
preskati malaperis, kaj ni povas eniri la novan financan
pron ktm bona fido.

Citijn, kiuj helpis eu nia agado, tute speciale !a land-
ajn sekretariojn. kitij senprofite transdonis la enspczitau
.ionon al la kaso de VLE. ini sincere dankas, kaj mi pe-
is, ke ilikonservu a! nia komuna entrepreno sian seivo-
pretecon.

Mi jatn oftc ripetis. sed ĉiani devas rediri pro ia nov-
ilo.i en nia rondo, ke nia entreprcno ne estas komcica
mttrepreno, sed ktmigo de fortoj por komuna iaborado
kaj, sekve, efika propagando. Neniu laboro por la ligo
cstas pagata, neniu artikolo cn la bulteno salajruta. Ni
estas sckretaj konspirantoj kontraŭ la nialbono en ĉiu
f irnto, kiu nianifestiĝas al ni. kaj kune kun Esperanto
fcaj Vegetarismo de ni propagandataj ni propagandas
'urencajn ideojn kaj subtenas la etikan nivclon de tiuj
dn movadoi.

Trc agrablc estus, se sciencistoj inter niaj amikoj
elpus nin pcr taŭgaj artikoletoj, por ke ankau tiurnate
lia organo havu valoron.

Ciu samideano povas helpi per raportoj, kiuj faros
uan bultenon alloga por ĉiu leganto. Ankaŭ kritikoj
uS»as dezirindaj, por ke mi evitu ĉion, kio ne taiigas.
kaj povu klarigi mian vidpunkton, kiam nti opinias, kc
\ kritikanto eraras.

La ĝenerala kasisto: Oscar Biinemarm

K\ itancoj.

Post :a kvitancoj en Vegetarauo XI11/3—4, la kas-
htc ricevis jenajn pagojn aii informojn pri .ienaj pagoj
- !a landaj sekretarioj:

( iicquel ffr. 20.—, Martvffr. 20.—,VVickfiam ffr. 20.—,
I iyer ffr. 20. , Jacob ffr. 20. , Martenscn 6.- , Dopp
J . Hilti '-fr. 10. Hefti. Enz, Klasi. ĉiu sfr. 8.—, Kop-
mc sfr. 10. Gumpreclit 3.50, Etzold 13.- , Caubel ffr.

Bi. Nebenzahl auŝ. 3. , Glaser3.—, Bobs2. , Zschic-
kcban 2. - Fink, Rissoin, Kibat, Gelfand, Speth, Fun-
Bcu. Alirens, ĉiu 3. , ge-Blineinann 4.50, Bem zl. 8.—,
jfoth 6.—, Bruklis 3.23, Kraiseli 3.29, Butkus 6.—, Duda
mk . Moss dol. 2. —. ge-Roskes nfl. 4,—, ge-Isbrŭckcr
ML 4. Schermerhorn nfl. 2.—. Goedhecr nfl. 2.
Hrjit d’Union ffr. 20. , Faure ffr 20. . (Sumoj sen bi-
■ ko de monunuo cstas germanaj markoj.)

Multan dankon pro la financa helpo, kiu cstas tiom
i al nia entrepreno! Al la nepagintoj iras laalvoko:

Paiju vian kotizon por 1931!

♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦«

V egetara Hotelo „Pomona“ en Hago (Nederlando), Melenstr. 53,
estas modela gastejo kaj devus esti vizitata dc ĉiu samideano
trapasanta Hagon. Varma kaĵ malvarma akvo en Ciuj eambroj.
Modela pureco.

»♦«-♦♦♦♦♦♦♦»♦«♦♦♦♦»♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦•*♦♦♦.♦'♦♦♦♦♦♦♦♦-♦♦♦♦•♦♦♦♦♦♦•♦♦

Respondoj, Infornietoj, Petoj kaj Deziroj.

Edziĝopeto. Dudekkvinjara junulo vivania cnMoskvo.
Sovjetunio, deziras edziĝi aljunulino, kiu estas konvink-
ita vegetaranino. Kiu deziras korespondi kun ii, adre.su
leterojn al Moskvo, Taganka, 4-i Gonĉarnyj per„ doni 3,
kvartira 13, Ilje Antonoviĉu Lukjanovu. Li havas ĉam-
bron eri Moskvo kaj somere loĝas cn kan.para dorneto,
kiun ĉirkaŭas ĝardeno kaj legomplantejo.

La redaktanto ne povas doni individuan respondon
a ! ĉiu letero ricevita.

Represo el nia bulteno estas permesata kaj eĉ de-
zirata, kondiĉe ke oni indiku la „Vegetaranon 44 kiel fon-
ton de la informoj.

Monsendojn oni adresu al la redaktanto personc;
ĉar la notno „Vegetarano 44 ne estas registrita firmo kaj
tial ne povas servi kic! adreso de rekomendita poŝto.
En iandoj, kic estas landa sekretario, oni pagu kotizojn
kaj donacojn al li.

Malnovaj numeroj dc la .Vegetarano” ne estas plu
liaveblaj, escepte je !a bultenoj el la jaro 1930. Kiu ne
konservas la btiltenon, ne forjetu ĝin, sed donu ĝin ])or
propagando al personoj pensemaj. La rozkolorajn flug-
foliojn uzu por propagando.

Lre volonte la redaktanto tratisdonus sian taskon a!
taŭga anstataŭanto, kiu havas la necesan tempon, por
prizorgi ĉion. Redaktado, kaso kaj sekretarieco devas
resti cn uim mano; ĉar la informoj pri artikoloj, pri pa-
goj, pri adresŝanĝoj ktp. kaŭzus tro da elspezoj, se unu
kunlaboranto devus ilin sendi al dua kaj tiu ai tria per-
sono.

Multa.i abonauto.i ĝis nun ricevadis la „Vegetaran uV\
kvankam ili ne pagis au ne rcpagis la abonon Ln la
cstontcco ni povos sendi al tiaj personoj ia bultcnoa nur
sub la kondiĉo, ke almenaŭ unufoje eu Ciu jaro ili es-
primu al la redaktanto !a deziron, ricevi senpage ia bul-
tcnon, kaj samtempe diru, pro kio ili ne pagas la abon-
prezon. La loĝantoj de Sovjetunio ne havas la eblecon,
pagi la abonon; sed ili ĉinj havas la eblecon, skribi a 1
ni, ĉu ili estas vegetaranoj kaj deziras ricevi la bultcnou.
Komnrcneble, ne estas eble, garantii al ĉiuj nepagintoj i:i
gazetservon, kaj tute certe ni povas atendi, ke ĉiu kit:
kapablas pagi, pagos. La nuna aranĝo estas ebla nur pro
la malavareco de kelkai fideluloj, kiuj sendas pli altan
kotizon. Dankon al ili!

KiU seias la adreson de nia samidcano Stanislavo Ŝa-
btmjeviĉ (Szabimie\vicz), eldoninto de la „Teristo 44 , lasta
konata adreso: Minusinsk, Jenisejskoj Gub„ Kuzneckaja
ul. 3. Sovjctunio? Bonvolu informi la redaktanton pri lia
mma adreso au pri la adreso de lia kimlaborintino Vcra
Stepanova.

Pri Hindujo kaj la Gandhi-movado nia bulteno ne
povas raporti, ĉar malgraŭ la simpatio de ĉiuj militkon-
traŭuloj kaj vegetaranoj kun la senperforta kontraŭstaro
ni ne povus trakti tiun aferon sen emniksiĝo en politikon.
En Germanujo, ekzemple, 'kelkaj medioj absolute malpro-
gresemaj glorigas la agadon dc Gandhi nur pro tio, ke !i
agas kontraŭ Britujo. 'Krome, estas en tiu hinda inovado
tiom da anakronismo (malprogresemo), ke nura sirnpatio

—

Inlcmacia Vcgcfara Unio. / Thc infcrnalional Vegelarian Unfon.
UnlonlnlemaiionalcVegetariennc. / fnfcmaf.VcĜcfarisdie Union.

Sckrefario: Rcd. Hans Feix, VVarnsdorf VI/1810, Ĉchoslovakio.

Kasisto: Oluf Egcrod, Rodkildevcj 40, Bronshdj, Kopcnhago, Danujo.

21 st BuIIetin.

21-a Bultcno.

La alvoko de la prczidanto de I. V.U. en la 20-a btil-
teno bedaŭrinde ne trovis ankoraŭ efion. Intertempe la
estraro de Ia I. V. U. decidis, okazigi la Okan Univer-
salan Vegetaran Kongrcson en la jaro 1932 ne cn Harn-
burgo, sed en la kolonio Ed e n apud Oranienbnrg, norde
de Berlino. Supozeble postkongreseto okazos en Ham-
burgo.

Pro atako de gripo la prezidanto, s-ro Ingeniero Carl
Gumprecht, Berlino-Pankow. Schmidtstr. 7, devas pro-
krasti pli detalajn raportojn al la sekvonta numero de
nia bulteno.

En Siberio, urtoo Kuzneck, ekzistas nun Kolonio dc
Vegetaranoj je la nomo de Leono Tolstoj (adreso: poŝt-
kesto 4, urbo Kuzneck, Siberio). Jam laboradas tie 120
kolonianoj el pluraj partoj de la sovjeta ŝtataro, kaj en
marto alveturos ankoraŭ 40 personoj el la tolstojana ko-
munumo „Vivo kaj Laboro“ apud Moskvo.

La sovjetaj tervojoj nun pligrandigis la nombron de
la fakoj por nefumantoj. Ois nun triono el la fakoj por
persontransporto estis por nefumantoj; estonte estos du
trionoj.

Aliajn interesajn informojn ia legantoj trovos sub
titolo ..E1 multaj landoj“ en alia parto de tiu ĉi gazeto.

Der Achte Vegetarier-WeItkongreB 1932 wird nicht
in Hamburg, sondern in dcr Siedelung Eden bei Oranien-
burg, nordlich von Berlin, stattfinden. Geplant ist eine
Nach-Tagung in Hamburg.

Unfortunately, the appeal of the Internationa! Vege-
tarian UnioiVs Presidcnt in otir last bulletin did not find
an ccho yet. Meanwhiie the Board decided to arrange
the Eighth Universal Vegetarian Congress not at Ham-
burg, but at the life-reformers’ colonv Eden near Ora-
nicnburg, north of Berlin. Most probably a post-congress
gathering will be held at Hamburg.

()wing to an attack of ,.flu“, tlie I. V. U. president. Ing.
Carl Gumpreclit, Berlin-Pankow, Schmidtstr. 7, was
compelied to delay more detailed informations. pu-
blishing them only in our ncxt number.

In Siberia, at Kuznetzk, a Vegetarian Colony of Tol-
stoians, has now been fotinded (address P. O. Box 4,
Kuznetzk, Siberia). 120 eolonists from different parts of
the Soviet Territories are already working, and during
March about 40 people from the Tolstoian communitv
..Life and LabouC* near Moscovv are expected to arrive.

The Soviet Railways have increased the number of
non-smoking cornpartments, from one third to two thirds
in every train.

Other interesting items vvill be found under tlie titlc
,.E1 multaj landoj 4i (Frorri many countries) in tliis revievv.
Vegetarians are urgently requested to learn Esperanto.
tlie international auxiliary language, a splendid means of
communication. especially at international congresses.

Le Huitieme Congres Universcl des Vegetariens 1932
ifaura pas lieu a Hambourg, niais a la colonie Eden
pres Oranienbourg, au nord de Berliti. FTobablernent
apres ce congrĉs on arrangera une jonrnee vegetaricnne
a Harnbourg.

al ĝi ne estas ebla. Oni nune ne povas reiri al mezcpoko
sen maŝinoj, sen racia terkuituro kaj industrio. Tiu liinda
naciisrno estas io, kio sub tia formo nc havas ekzist-
rajton. Mi estas konvinkita, ke kiom ajn kondainninda
estas la brita subprema politiko, la mallibereco de ia
liinda popolo sub la nura regado de la hindaj maharaĝoj.
kiuj rabas trezorojn por si kaj tcnas la popolon en nescio
kaj sklaveco, estas multe pli danĝera ol la brita regado.
Se la Hindoj volus starigi sovjetan registaron kun liber-
eco de la popolo, kun disvastigo dc scio kaj moderna tek-
tiiko, tiam la tuta movado havus alian aspekton kaj me-
ritus senrezervan simpation de progresemtiloj.

E. Dehn, Kopenhago, Kastclsvej 21. Mi esperas, uzi
vian artikolon; sed estus pli agrable ricevi ĝin en dana
aŭ en esperanta lingvo; ini ne ŝatas fari tradukon el tra-
duko. Kial vi ne estas ano de VLE? Nia organizo ne
povas malhavi tiujn personojn, kiuj laŭ ideoj kaj lingva
apartenus al nia afero. Tio estu dirata ankaŭ al niultaj
aliaj simpatiantoj, Kiu povas apogi nian raovadon, se la
vegetaranoj raem inter la esperantistoj tion ne faras?

Kiel montros al vi la diversaj numeroj de la bulteno,
ĉiuj opinioj el nia sfero havas voĉon, kvankam, kom-

preneble, la redaktanto ne povas ĉiani kaŝi sian propraa
opiuion. En la kadro de nia cclado ni estu toleremaj unii
kontraŭ la aliaj. Apartenas al nia rondo tolstojanoj, se-
veraj bibliokristanoj, katolikoj, hebreoj, ateistoj kaj, en-
tute, personoj de ĉiaj opinioj; sed nin unuigas la ideo kaj
praktiko de vegetarismo kaj de esperantismo, kaj certe
ĉiu el ni trovas ion elĉerpindan, ion iustruan, ankaŭ en
artikolo skribita de malsamkredanto. Legu pri tio la Z:i-
mcnhofan ..Preĝon sub la Verda Standardo 44 !

Eĉ rilate ie ĉapeloj oni povas rnontri konsekvencon;
ĉar kiel informas la ĉapelisto Alfred Anton, AuBig-
Kleische 311. Ceĥoslovakujo, oni bezonas tri kuniklajn
felojn. por fabriki unu ĉapelon el harfelto. Oni do preferu
lanfeltajn ĉapelojn, kiajn oni povas malkare ricevi de la
indikita firmo.

Ciu esperantisto devus funde koni kaj regi la lingvon.
Nia samcelano Leono Funken, MoseKveiBer Str. 20.
Koblenco, Gcrmanujo, per perletera kurso por progres-
ontoj helpas atingi tiun celon. _ _

Pro malfruo de la informoj de la I. V. U. la bulteno
ne povis aperi pii frue, kvankam ĝi jam estis finkom-
postita.

HERO-DO DC E6P> P AHTO. KO^